Motafzuiging

Bij het bewerken van hout ontstaat zogeheten houtmot of mot. Dat zijn houtresten die vrijkomen bij frezen, schaven, zagen en schuren. Een stofafzuigsysteem verwijdert dit mot en voert het af naar een opbergplaats. Het systeem blaast deze lucht daarna weer terug in de ruimte. Maar als het systeem niet goed werkt, gaan er ook weer stofdeeltjes mee terug. Dat leidt tot brandgevaar en gezondheidsrisico’s.

Welk risico loopt u?

Een stofafzuigsysteem verwijdert de stofdeeltjes die bij het bewerken van hout vrijkomen. In de ruimte is dus brandbaar materiaal aanwezig (mot) en zuurstof (in de lucht). Komt daar vuur of een vonk bij, bijvoorbeeld van een machine, dan kan er brand ontstaan. Maar ook een stofexplosie is mogelijk: een ontploffing van in de lucht zwevend stof, zoals mot.

Het stofafzuigsysteem scheidt het mot en de lucht, waarna de lucht teruggaat in het bedrijf. Als de installatie niet goed werkt, kunnen daarbij ook weer stofdeeltjes meegaan. Dat is slecht voor de gezondheid van de medewerkers. Vooral fijn houtstof kan bij inademing slijmvliezen, luchtwegen en longen aantasten.

Fijn of grof?
Of het stof fijn of grof is, hangt af van de bewerking en van de houtsoort. Frezen en schaven geven grof stof of zelfs krullen. Zagen geeft grof stof en schuren geeft fijn stof. De vuistregel is: hoe harder het hout, hoe fijner het stof. Schuurstof van een breedbandschuurmachine waar iemand hardhout mee bewerkt, is dan ook zeer fijn.

Wat kunt u doen om schade door stof te beperken?

Hout bewerken zonder dat er stof vrijkomt, is onmogelijk. Wel kunt u maatregelen nemen om schade door stof te beperken. Wat kunt u doen? Er zijn drie soorten maatregelen: zorg voor een schone werkruimte en een goede stofafzuiging, en doe aan preventie.

Zorg voor een schone werkruimte
Een goede huishouding voor het beperken van stof in het bedrijf is van groot belang. Er zijn Europese richtlijnen op het gebied van explosiegevaar die u moet volgen (ATEX-normen). De ATEX-normen stellen eisen aan de apparatuur en installaties die u gebruikt. Die eisen zijn afhankelijk van de stofvorming. Ook de Arbowet kent voorschriften over het veilig werken in houtverwerkende bedrijven.

Hout bewerken met zo weinig mogelijk stof is goed mogelijk. Stel daarvoor een schoonmaakschema op. Dat zal bijdragen aan een veilige en gezonde werkruimte. Bijvoorbeeld:

  • dagelijks: rond de machine;
  • wekelijks: in de machineomkasting;
  • jaarlijks: de hele productieruimte.

Zorg voor een goede stofafzuiging
Een motafzuigsysteem is maatwerk. Iedere machine heeft een specifieke hoeveelheid afzuiglucht nodig. Zorg daarnaast dat de installatie het mot zo dicht mogelijk bij de bron afzuigt. Zorg ook voor een systeem dat geen mot door de filterwand terugblaast in het bedrijf. Koopt u een nieuwe machine? Dan kan dat gevolgen hebben voor het hele systeem. Raadpleeg daarom altijd een specialist.

Voorkom brand of een explosie door ervoor te zorgen dat er geen zogeheten ontstekingsbronnen zijn. Ontstekingsbronnen zijn:

  • metalen delen in het afzuigsysteem, bijvoorbeeld door spijkers in houtdelen of het shredderen van pallets;
  • een afzuigsysteem dat niet goed is geaard;
  • warmtebronnen, bijvoorbeeld door bot gereedschap of versleten schuurbanden;
  • roken bij de machine.

Neem preventieve maatregelen
U kunt maatregelen nemen die de risico’s op brand en stofexplosie beperken. Bijvoorbeeld:

  • Bewerk geen oude materialen met metaalresten, zoals spijkers en schroeven.
  • Zorg voor een goede aarding vanaf de afzuigkop tot aan de motopslag. Let vooral op de aarding van kunststofleidingen. Bevestig de metaalspiraal in deze leiding aan beide zijden stevig aan metaal.
  • Voorkom bot gereedschap.
  • Gebruik een motafzuigsysteem niet om veegafval van de vloer op te zuigen. Doet u dat wel, dan kunnen gemakkelijk metaaldelen of zelfs brandende peuken in het systeem komen. Gooi veegafval in een afvalcontainer.
  • Gebruikt u (breedband)schuurmachines? Zorg dan voor een zogeheten vonkendetectie-vonkenblussyteem. Dat is een systeem dat vonken opmerkt in de afzuigleiding en die dan meteen blust met water. Daarmee voorkomt u stofexplosies. Een opgeblazen motfilter of motsilo kan leiden tot langdurige bedrijfsstilstand.
  • Vervang schuurbanden tijdig.

Welk risico loopt u?

Wilt u weten welke risico's u in uw specifieke branche loopt? Doe dan de risicoscan voor ondernemers!

Alle verzekeringen in één pakket

Sluit al uw zakelijke verzekeringen in één keer af met het scherp geprijsde Ondernemerspakket.

Delta Lloyd maakt gebruik van cookies

Op onze websites maken wij gebruik van cookies en vergelijkbare technieken om onze websites te verbeteren en gebruikersvriendelijker te maken, social media aan te bieden en relevante advertenties te kunnen tonen.

Meer informatie.

Gaat u akkoord met het plaatsen van cookies?