Delta Lloyd maakt gebruik van cookies

Om toegang te krijgen tot deze omgeving dient u akkoord te gaan met het plaatsen van cookies.

In ons privacy statement leest u waarom wij cookies gebruiken. Cookies helpen Delta Lloyd om de website te verbeteren en het gebruiksgemak te verhogen.

Als u op akkoord klikt, geeft u toestemming voor het plaatsen van cookies. Hierna kunt u gebruik maken van alle onderdelen van deze website.

 
 
 
 

Boeren zoals Chris Hopmans leveren alvast een flinke bijdrage

Dossier duurzame energie - Hoopvolle initiatieven en torenhoge ambities

Er zijn tal van hoopvolle initiatieven als het gaat om duurzame energie op de elektriciteitsmarkt. Zo kun je zelf je lokale energieproducent kiezen, zoals boer Chris Hopmans. Toch is Nederland het slechtste jongetje van de klas. Momenteel is het aandeel duurzame energie in Nederland 5,8%. Alleen Malta en Luxemburg doen het binnen de Europese Unie slechter. Is de doelstelling om dit aandeel in 2020 te laten groeien tot 14% en drie jaar later tot 16% wel realistisch? Of is Nederland nu bezig met een keiharde inhaalslag?

In het Energieakkoord uit 2013 hebben ruim 40 organisaties, waaronder de overheid, werkgevers en natuur- en milieuorganisaties, een strijdplan gemaakt om de doelstellingen voor duurzame opwekking te realiseren. In 2020 moeten alle windmolens op land gezamenlijk een vermogen hebben van ten minste 6.000 megawatt. Dat is genoeg om ruim 3 miljoen huishoudens te voorzien van elektriciteit. Dat betekent een verdubbeling ten opzichte van 2015. De grootste stappen gaan echter gezet worden met windmolens op zee. Het doel is dat vanaf 2023 ook windmolens op de Noordzee zo’n 4450 megawatt elektriciteit gaan opwekken.

Vertraging

Bijna drie jaar na het afsluiten van het Energieakkoord blijkt dat alleen de bouw van windmolens op land al bijna 13% achterloopt. Concreet betekent dit dat het voor 758 megawatt aan nieuwe windmolens onduidelijk is of die op tijd zullen draaien. Voor deze vertraging noemt minister Kamp (Economische Zaken) als belangrijkste oorzaken het gebrek aan draagvlak en de lange vergunningstrajecten voor de bouw van windmolens.

Meerjarenproject

De lange procedures ondervindt ook agrariër en energieproducent Chris Hopmans: “Het plaatsen van een windmolen is een meerjarenproject. Het duurde zeven jaar voordat bij ons de eerste windmolen stond. De vergunningstrajecten zijn erg lang. Daarnaast kunnen mensen bezwaar maken. Iedereen heeft nu eenmaal een mening over windmolens. Veel boeren en landeigenaren haken af omdat het te lang duurt. Er is dan nog wel de optie om land te verhuren aan een energiemaatschappij. Je hebt dan zelf niet de rompslomp, maar ook minder zeggenschap.”

Boeren produceren 42% van alle duurzame energie in Nederland

Agrarische sector

Ondanks de bureaucratie is het voor boeren aantrekkelijk om hun ruimte te gebruiken voor het produceren van duurzame energie dankzij regelingen van de overheid. Momenteel zijn boeren verantwoordelijk voor maar liefst 42% van alle productie van duurzame energie in Nederland. De agrarische sector produceert al jaren meer energie dan het verbruikt, blijkt uit het rapport ‘Energie en Klimaat in de Agrosectoren' van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en LEI Wageningen (2014).

Ondernemersrisico’s

Een windmolen brengt wel nieuwe ondernemersrisico’s mee voor boeren die energieproducent worden. Agrariër Hopmans: “Nu we steeds meer inzetten op duurzame energie, veranderen ook de risico’s binnen ons landbouwbedrijf. Bij windmolens is diefstal van kabels een belangrijk issue. Maar ook blikseminslag. In 2005 sloeg de bliksem in en moest een versnellingsbak, die het aantal omwentelingen van de windmolen regelt, vervangen worden. De kosten lagen boven de 100.000 euro en dan ben je blij met een verzekering die eventuele bedrijfsschade dekt.”

‘Windmolens worden na 10 jaar vervangen’

Subsidies

Dat windmolens hoge operationele kosten met zich meebrengen, bevestigt ook Willem Schrijver, windenergie expert bij Delta Lloyd. “Het vervangen van een onderdeel is kostbaar, maar ook de productie komt dan tijdelijk stil te liggen. Dat betekent dus ook geen inkomsten voor de eigenaar. Het verzekeren van een windmolen is dan ook belangrijk om de continuïteit in de bedrijfsvoering te garanderen.” Delta Lloyd was één van de eerste verzekeraars die windmolens verzekerde. Dat gaat terug tot in de jaren ’80. “Momenteel zien we op land dat er nauwelijks nieuwe windmolenprojecten bijkomen. Vooral de vervangingsmarkt speelt daar nu een belangrijke rol. Windmolens worden vaak na 10 jaar vervangen voor een grotere. De looptijd van subsidies is 10 jaar en daarna is een windmolen gewoon niet meer zo rendabel.” Subsidies zijn ook nog altijd de aanjager van windenergie, want energie winnen uit fossiele brandstoffen zoals olie, kolen en aardgas is goedkoper.

Groeimarkt

Schrijver ziet momenteel vooral een groeimarkt op zee. “Windmolens op zee brengen naast hogere rendementen echter ook hogere kosten met zich mee. Het is niet alleen lastig om erbij te komen, maar je weet bijvoorbeeld ook minder goed hoe lang je bezig bent met een reparatie. Dat is erg afhankelijk van het weer. In eerste instantie waren de windmolens op zee dan ook lastig te verzekeren en waren er hoge premies aan verbonden. Inmiddels worden de windmolens steeds geavanceerder en hebben we ook door ervaring beter inzicht op het onderhoud.”

‘Als het even niet waait, moet je energie uit een andere bron halen’

Wind, zon en getijden

Ondanks de kansen in offshore windenergie, denkt Schrijver dat we als Nederland de duurzame energiedoelstellingen niet gaan halen. “We hebben niet de snelheid die andere landen, zoals de UK en Duitsland, wel hebben met windmolenparken. Daarnaast gaat het uiteindelijk om het hele palet. Wind is er niet altijd op de momenten dat je het nodig hebt. Als het even niet waait moet je energie uit een andere bron halen. Denk aan oplossingen zoals zonnepanelen of getijdenenergie waarbij de stroming van water wordt gebruikt voor het opwekken van energie.”

‘Een windmolen is altijd tijdelijk’

Draagvlak bij burgers

Chris Westra, onafhankelijk expert in duurzame energie, ziet daarnaast veel weerstand bij particulieren als het gaat om windenergie op land. “Omwonenden zien steeds meer in dat veel geld verdiend wordt door anderen met windenergie, terwijl zij tegen die molens moeten aankijken. Burgers organiseren zich steeds beter tegen windplannen. Door hen mee te laten investeren en ook te laten delen in de winst, wordt nu geprobeerd meer draagvlak te creëren. Wat echter niet meewerkt in de maatschappelijke discussie is de rijkscoördinatieregeling op projecten van meer dan 100 megawatt die van nationaal belang geacht worden. De rijksoverheid coördineert dan de besluitvorming, waardoor procedures opeens sneller doorlopen kunnen worden. Weerstand van burgers delft dan altijd het onderspit. Veel projecten schalen daarom op naar die 100 megawatt. Het gevolg is dat meer grote windparken op één plek komen te staan. Dat verdient niet de schoonheidsprijs. Wat veel mensen zich echter niet realiseren is dat windmolens altijd tijdelijk zijn. Na 25 jaar moet een windmolen vervangen worden en dan is het de vraag of er weer nieuwe komen.”

Toekomst ligt op zee

De toekomst van windenergie ligt ook volgens Westra op zee. “Op zee zijn minder partijen betrokken. Daarnaast praat je echt over veel grotere projecten dan op land. Maar of we daardoor de doelstellingen gaan halen, verwacht ik niet. De voorbereidingstrajecten zijn enorm lang en we hadden dan nu al veel verder moeten zijn. Daarnaast heb ik de afgelopen 40 jaar ervaren dat het met duurzame energie hollen of stilstaan is. Er zit geen continuïteit in. Het is een ingewikkeld spelletje dat politiek gestuurd is. Minister Kamp heeft het nu goed voor elkaar, maar als bijvoorbeeld de PVV straks aan de macht komt, dan gaan we weer een paar jaar met onze armen over elkaar zitten.”

Burger zet in op zonne-energie

Hoewel windenergie de belangrijkste bijdrage levert aan duurzame energie in Nederland, blijkt uit cijfers dat bij particulieren een toenemende interesse is voor zonne-energie. Inmiddels is zelfs al bijna 12 miljoen euro direct in zonne-energie geïnvesteerd door particulieren. Dit loopt uiteen van zonnedaken bij boeren, scholen, bedrijven, zorghuizen en zonneweides van lokale energiecoöperaties. Eind 2015 hadden ruim 400.000 huizen zonnepanelen op de daken, blijkt uit gegevens van Milieu Centraal. Daarmee heeft 6% van de Nederlandse huishoudens nu zonnepanelen op het dak en dat is vier keer zoveel als in 2010. Het nadeel van zonne-energie is het rendement: je hebt heel veel zonnepanelen nodig om de opbrengst van één windmolen te halen.

Alsof je als burger een eigen windmolen hebt

Groei energiecoöperaties

Om de energiedoelstelling te realiseren, is draagvlak onder burgers voor de bouw van windmolens of een zonnepark belangrijk. Uit de Lokale Energie Monitor 2015 van het kennisplatform ‘HIER opgewekt’ blijkt dat het draagvlak toeneemt: zo is er een duidelijke stijging van het aantal energiecoöperaties dat met duurzame energie aan de slag gaat. Dit zijn vaak lokale of regionale coöperaties, waarbij leden gezamenlijk stroom inkopen via een wind- of zonnepark in de buurt. Op deze manier krijgen burgers meer zeggenschap over en ook meer gevoel bij duurzame energieopwekking. Alsof je als burger een eigen windmolen hebt. Een ontwikkeling die vrij nieuw is voor de energiesector. En niet onbelangrijk: deze burgercoöperaties dragen ook bij aan de verduurzaming van de energievoorziening. In totaal werden er in 2015 al zo’n 220 energiecoöperaties geteld.

Informele initiatieven

Daarnaast worden er ook steeds meer informele burgerinitiatieven opgestart, bijvoorbeeld ondersteund via een platform zoals Buurkracht.nl. Hierdoor neemt ook energiebesparing in buurten en wijken een vlucht. Vanwege de kleinschaligheid en het gebrek aan zichtbaarheid, is niet bekend wat de exacte impact van deze groep is op de duurzaamheidsdoelstellingen. Wel meldt de Monitor dat er sinds 2012 zo’n 98 collectieve zonprojecten zijn opgezet en er 95 burgerwindmolens draaien.

Gaan we het redden?

De afgelopen jaren heeft de Nederlandse overheid samen met het bedrijfsleven en belangenorganisaties veel ambities uitgesproken. De betrokken organisaties blijven daarom ook positief als hen gevraagd wordt of de doelstellingen wel gehaald worden. En er zijn inderdaad plannen voor grootschalige projecten, maar het zijn nu toch nog vooral de boeren die een groot deel van de productie van windenergie op zich nemen. En ook particulieren dragen hun steentje bij doordat zij zich lokaal verenigen om duurzame energie – met name zonne-energie – op te wekken. Toch lijkt alles erop te wijzen dat het niet haalbaar is om in 2020 het aandeel duurzame energie te laten stijgen naar die gewenste 14%. In vier jaar tijd moet dit aandeel dan namelijk nog stijgen met ruim 8%. Kijkend naar de stijging in de afgelopen jaren en de tijd die het kost om nieuwe projecten te realiseren, lijkt dat doel helaas niet realistisch.

Delta Lloyd en duurzaamheid

Delta Lloyd wil waarde creëren voor klanten, aandeelhouders, medewerkers en de maatschappij voor de korte én langere termijn. Dit gaat naast financiële waarde ook over maatschappelijke waarde. Zo leveren we sinds de jaren ’80 een bijdrage aan de duurzame energietransitie door het verzekeren van on- en offshore windmolenparken en zonne-energieprojecten. Helpen we met de Delta Lloyd Foundation kwetsbare groepen op weg naar meer financiële zelfredzaamheid. En ondersteunen we duurzame technologie als partner in platooning testen met zelfrijdende voertuigen en als sponsor van de Stichting E-rally ter promotie van elektrisch vervoer in Nederland.

E-Rally geslaagd!

De opbrengst van de rally, maar liefst € 34.700,-, komt ten goede aan JustDiggit.

 

Neem contact met ons op

FacebookTwitterMailTelefoon
Advies nodig?
Vind een adviseur bij u in de buurt

Delta Lloyd maakt gebruik van cookies

Op onze websites maken wij gebruik van cookies en vergelijkbare technieken om onze websites te verbeteren en gebruikersvriendelijker te maken, social media aan te bieden en relevante advertenties te kunnen tonen.

Meer informatie.

Gaat u akkoord met het plaatsen van cookies?